Varis çeşitleri

Varis Çeşitleri Nelerdir?

Bacaktaki varisler kalınlığına ve niteliğine göre üç gruba ayrılır. Hangi tedavinin uygulanacağı, varisin çeşidine göre değişir.

1. Kılcal Varis (Örümcek Ağı Damarları)

Saç kılı inceliğinde, genellikle kırmızı ya da mor, çalı veya örümcek ağı görünümünde damarlardır. Neredeyse her iki kişiden birinde bulunur. Sağlığa zararı yoktur ve büyük varise dönüşmez; yalnızca görünümü rahatsız ederse tedavi edilir. Beslenme, varis çorabı, ilaç ya da kremler kılcal varisi yok etmez.

Tedavisi: En etkili yöntem skleroterapidir (çok ince iğnelerle damarın içine kurutucu ilaç verilmesi); ayrıca deriden lazer uygulanabilir. Yoğunluğuna göre bir veya birkaç seans gerekebilir. Ayrıntı için Kılcal Varis Tedavisi sayfamıza bakın.

Bacaklarda kılcal damar görünümü

2. Orta Boy (Retiküler) Varis

Parmakla dokunulduğunda ciltten hafif çıkıntı yapan, genellikle koyu yeşil, çapı 2-3 mm olan, ağ ya da yumak şeklinde damarlardır. Bunlar da gerçek hastalık grubuna girmez; tedavisi kolaydır.

Tedavisi: En iyi yöntem köpük skleroterapidir (iğne ile damarlara kurutucu/kapatıcı köpük ilaç verilmesi). Etkinliği kılcal varise göre daha yüksektir; bazen ek seans gerekebilir. İşlem damardan verilen rahatlatıcı ilaçlarla ağrısızdır.

3. Büyük Varis (Variköz Ven)

Ciltten belirgin çıkıntı yapan, parmak kalınlığına ulaşabilen varislerdir ve gerçek hastalık grubuna girer. Genellikle bacaktaki safen toplardamarının kapak yetmezliğine bağlı gelişir; bu yüzden tedaviden önce mutlaka ayakta renkli Doppler ultrason yapılmalıdır. Aksi halde tedavi eksik veya yanlış olabilir.

Büyük varisler ağrı, yorgunluk, ağırlık hissi, gece krampları, kaşıntı ve ayak bileğinde şişlik gibi şikayetlere yol açabilir. İçeride kalan safen ven sorunu için İç Varis (Safen Ven Yetersizliği) sayfamıza bakabilirsiniz.

Tedavisi: Büyük varisler günümüzde ameliyatsız yöntemlerle kesin olarak tedavi edilir: lazer, radyofrekans ve yapışkan (siyanoakrilat) yöntemleri. Tüm yöntemlerin karşılaştırması ve süreç için Varis Tedavisi sayfamıza bakın.

Hangi Varis Çeşidi Tedavi Gerektirir?

Kılcal ve orta boy (retiküler) varisler tıbbi olarak zorunlu değildir; yalnızca görünümü rahatsız ediyorsa kozmetik amaçla tedavi edilir. Büyük varisler ise gerçek hastalık olduğu için şikayet oluşturduğunda ya da ilerlediğinde değerlendirilip tedavi edilmelidir. Doğru tedavi için varis çeşidinin ve alttaki kaçağın belirlenmesi şarttır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaç çeşit varis vardır?

Bacakta üç çeşit varis vardır: kılcal varis (örümcek ağı damarları), orta boy (retiküler) varis ve büyük varis (variköz ven). Kılcal ve orta boy varisler genellikle kozmetik sorundur; büyük varis ise gerçek bir hastalıktır.

Kılcal varis tehlikeli midir?

Kılcal varisler sağlığa zarar vermez, büyük varise dönüşmez; tedavi tıbbi olarak şart değildir. Yalnızca görünümü rahatsız ediyorsa skleroterapi ile kozmetik olarak giderilebilir.

Hangi varis çeşidi mutlaka tedavi gerektirir?

Büyük varisler (variköz venler) gerçek hastalıktır; çoğunlukla safen toplardamarındaki kapak yetmezliğine bağlıdır ve ağrı, yorgunluk, şişlik gibi şikayetlere yol açar. Bu nedenle değerlendirilip tedavi edilmesi önerilir.

Varis çeşidi nasıl belirlenir?

Görünen varisin türü çıplak gözle anlaşılır; ancak büyük variste asıl kaynak alttaki safen damarındaki kaçaktır. Bunu ortaya koymak için ayakta yapılan renkli Doppler ultrason şarttır.

Kaynaklar

1. NICE. Varicose veins: diagnosis and management. CG168. 2013. https://www.nice.org.uk/guidance/cg168
2. De Maeseneer MG et al. Editor's Choice - European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2022 Clinical Practice Guidelines on the Management of Chronic Venous Disease of the Lower Limbs. Eur J Vasc Endovasc Surg. 2022;63(2):184-267. https://doi.org/10.1016/j.ejvs.2021.12.024
3. Gloviczki P et al. The 2023 Society for Vascular Surgery, American Venous Forum, and American Vein and Lymphatic Society clinical practice guidelines for the management of varicose veins of the lower extremities. Part II: Endorsed by the Society of Interventional Radiology and the Society for Vascular Medicine. J Vasc Surg Venous Lymphat Disord. 2024;12(1):101670. https://doi.org/10.1016/j.jvsv.2023.08.011